OpenOffice: een voorstelling en bespreking

Zie ook onze referenties over StarOffice en OpenOffice.

Wat is OpenOffice?
Waar kan ik OpenOffice verkrijgen?
Hoe kan ik OpenOffice registreren?
Hoe ziet OpenOffice eruit?
Verschillen tussen StarOffice en OpenOffice
Onderdelen van OpenOffice

Tekstverwerker
Spreadsheet
Presentatiepakket
Tekenpakket
HTML editor

Andere mogelijkheden
Bespreking

Hans Le Roy
CVO KHNB
EHSAL

Wat is OpenOffice?

Toen beslist werd om StarOffice na versie 5.2 niet meer gratis te verkijgen zou zijn, werd OpenOffice hét alternatief.
OpenOffice is een volledig gratis Office-suite. Ze bevat een tekstverwerker, een HTML editor om webpagina's te maken, een spreadsheet, een presentatiepakket en een tekenpakket.
Het pakket is open source software, dat wil zeggen dat het gratis te gebruiken is, en dat je over de broncode mag beschikken. Iedereen kan het downloaden en installeren.
Er bestaan verschillende uitgaven van OpenOffice:

Voor verschillende besturingssystemen: Windows, Linux, Solaris, Mac OS X (voorlopig in beta). De hier besproken versie is die voor Windows.
Er bestaan ook edities in verschillende talen van de voorlaatste versie.

StarOffice en OpenOffice zijn van oorsprong een initiatief uit de Linux wereld, de gratis broer van Unix. In dat universum is het heel gewoon dat software gratis ter beschikking wordt gesteld.

Als je meer wil weten, kan je altijd terecht op onze StarOffice/OpenOffice links pagina.

Waar kan ik OpenOffice verkrijgen?

Je kan OpenOffice downloaden van OpenOffice.org. Het pakket is niet te koop in de winkel, maar je kan on line wel een CD-ROM Bestellen.
Zorg voor een goede Internet-verbinding, voldoende tijd en voldoende opslagmogelijkheden bij het downloaden. Je moet namelijk een bestand downloaden van ongeveer vijftig megabyte.
De installatie van het pakket verloopt vlekkeloos.
Na de installatie downloadt je best de woordenboekinstallatie. Dit kleine programma'tje zal de door de gebruiker geselecteerde woordenboeken van het internet downloaden en installeren. Je hebt nog even werk om die woordenboeken te laten herkenenn in OpenOffice (Tools, Options, Language Settings, Writing Aids, Available Language Modules, Spellchecker, Edit - per taal het woordenboek activeren).
OpenOffice wijzigt absoluut niets aan je systeem zonder dat je het weet. Tijdens de installatie zoekt OpenOffice naar een aanwezige Java Virtual Machine, maar als er geen gevonden wordt, wordt er ook geen geïnstalleerd. OpenOffice wordt maar geassocieerd met Office documenten (Word / .DOC, Excel, .XLS, Powerpoint / .PPT) als je daarom vraagt. Geen verrassingen met gewijzigde associaties, onderdelen van andere programma's die plots niet meer werken enz.

Hoe kan ik OpenOffice registreren?

Er wordt verwacht dat je het product registreert. Je kan dat doen via Help, Registration. Er opent een webpagina waarin je je gegevens kan intikken.
Ook zonder registratie werkt het product perfect. De registratie is nuttig oim de ontwikkelaars te laten wie hun product gebruikt, en om hen feedback te geven.

Hoe ziet OpenOffice eruit?

OpenOffice heeft niet meer de gemeenschappelijke desktop van StarOffice 5.2. Je hebt een groep in het menu met alle applicaties (programma's).
De suite is doorspekt met Autopilots, wizards die de gebruiker leiden om meer complexe of (misschien) minder vertrouwde handelingen stap voor stap te zetten. Ook de dialoogschermen zijn duidelijk.
Alle applicaties laten toe om bestanden van gelijk welk type te maken.
Bij het opslaan van documenten neemt OpenOffice de in Windows ingestelde My documents als standaardmap.

Verschillen tussen StarOffice en OpenOffice

StarOffice (tot versie 5)	OpenOffice
Had een geïntegreerde desktop (verdwenen in versie 6) Je kon maar drie taalmodules tegelijk geïnstalleerd hebben Bevatte een aparte database: apart te downloaden en te installeren. In de HTML editor was er een hulpmiddel waarmee je makkelijk en efficiënt frames kon aanmaken.	Heeft geen geïntegreerde desktop, maar de toepassingen zelf zijn wel geïntegreerd. Via File, New kan je een bestand van gelijk welk type maken. Je kan zoveel taalmodules installeren als je wil. Er is geen apart programma meer voor het beheer van databanken. Je kan in de HTML editor geen frames meer aanmaken. De term "frames" betekent nu iets helemaal anders.

Onderdelen van OpenOffice

Tekstverwerker
Spreadsheet
Presentatiepakket
Tekenpakket
HTML editor

Tekstverwerker (Writer)

De Microsoft Word gebruiker zal zeker niet gedesoriënteerd zijn: hij/zij zal onmiddellijk de vertrouwde manier van werken en denken terug vinden, ook al zijn de werkbalken licht verschillend.

Te onthouden:

Het bepalen van de taal van een (deel van) de tekst gebeurt via Format, Character.
Je kan een eindemarkering invoegen, maar ook een nieuwe sectie.
Er is geen relationele database meegeleverd, maar je kan met Writer wel documenten maken die zijn geïntegreerd met een database (zoals standaardbrieven).
Er is een aparte module Math waarmee je formules kan maken die je kan opnemen in een document.

Spreadsheet (Calc)

OpenOffice bevat ook een efficiënt en degelijk rekenblad. We vinden hier alles terug van waar we gewoon zijn om mee te werken, en met name:

Een rekenblad bestaat uit verschillende bladen.
Er is voorwaardelijke opmaak voorzien. De opmaak die wordt toegepast moet men vooraf definiëren en benoemen.

Het volgende is me opgevallen:

Er bestaan ingebouwde functies voor het berekenen van het kleinste gemeen veelvoud en de grootste gemene deler.
Er zijn autofilters ingebouwd, waardoor men de gegevens op een andere manier kan voorstellen.

Presentatiepakket (Impress)

Bij het aanmaken van de presentatiemodule wordt er gevraagd of men een lege presentatie wil maken, een presentatie maken op basis van een sjabloon of een bestaande presentatie wil openen. Men krijgt de keuze tussen verschillende layout-modellen en presentatiemedia (scherm, papier, overhead, slide) en verschillende overgangen.
Het is eenvoudig om nieuwe slides toe te voegen.
Een egbruiker die geen presentatiepakket gewoon is, zal zeker de tabs appreciëren.
Het invoegen van een chart (grafiek) start de grafiekmodule van OpenrOffice op.

Tekenpakket (Draw)

Met dit prettig en efficiënt aandoend pakket kan men complexe figuren tekenen. In het bijzonder heb ik prijs gesteld

dat men objecten met 3-D effect kan aanmaken en nadien roteren
eyedropper die toelaat om bepaalde kleuren te vervangen door andere kleuren - een hele klus met een andere pakketten.
de indrukwekkende lijst van ondersteuned bestandsformaten. Men kan zelfs opslaan als metafile (WMF)! Helaas kan men blijkbaar geen transparante GIFs opslaan, ook al kan men in presentaties wel transparante tekeningen opnemen.

HTML editor

Men kan in OpenOffice HTML documenten aanmaken op precies dezelfde manier als men een document aanmaakt in de teksverwerker.
De aangemaakte HTML code ziet er zeer degelijk uit. Maar bovendien er is zelfs een ingebouwd hulpmiddel om klikbare beelden op te nemen die als kaarten kunnen fungeren, en een uitgebreide set aan formulierelementen.
HTML code bekijken kan helaas alleen als je het document eerst opslaat.
Omwille van de compatibiliteit is het wat spijtig dat metafiles niet geconverteerd worden naar GIF of JPEG.

Andere mogelijkheden

OpenOffice bevat ook de mogelijkheden om macro's te maken. Daarvoor biedt het programma een IDE (ontwikkelomgeving) aan en ondersteunt StarBasic (een variant op VBA) en Javascript. Er worden een aantal bibliotheken meegeleverd. Er is geen ondersteuning voor Javascript indien bij de installatie geen Java Virtual Machine gevonden werd op het systeem.

Bespreking

De gewenning aan de commerciële politiek van bepaalde bedrijven die de klanten altijd maar nieuwe versies van hun produkten laten kopen, doen ons verbaasd opkijken bij het bestaan en zo maar openlijk beschikbaar zijn van een gratis produkt. Dat dat gratis produkt daarbij ook nog werkt en degelijk is, is al helemaal te gek.
Het bestaan van ditzelfde produkt in dezelfde versie voor veschillende besturingssystemen, maakt het gebruik ervan natuurlijk alleen maar makkelijker. Men kan zeer makkelijk OpenOffice gebruiken in een multiplatform omgeving.
De veelvuldigheid aan import- en exportfilters. Er zijn heel wat importfilters beschikbaar, en met name voor Microsoft Office (zowel documenten als sjablonen) en voor grafische bestanden. We moeten hierbij vaststellen dat er geen importfilter is voor Microsoft Access bestanden, wat niet echt te verwonderen is. Betreurenswaardig is wel het ontbreken van een importfilter voor Microsoft Works bestanden. Voor beiden moet er echter vermeld worden dat ook Microsoft bijzonder weinig conversie- of importmogelijkheden voorziet in de opeenvolgende versies van hun producten.
De dialoogvensters zijn allemaal van eigen makelij. In het begin is het misschien wat wennen en vooral dan visueel, maar het openingsvenster dat automatisch map- en bestandsgegevens aanvult met wat er op de schijf staat, dat is een echte vondst.
De HTML module kan frames aan en imagemaps. Bovendien is de code zeer degelijk en - niet onbelangrijk - gestandardiseerd.
OpenOffice laat toe verschillende taalmodules tegelijk te installeren. Het is wel een beetje spijtig dat er geen grammaticacontrole voorzien is.

Alles bij elkaar is er geen enkele reden waarom u ook deze suite niet zou proberen, en er mee gaan werken als u er makkelijk uw weg in vindt.