Een ruimteschip
Er landt een ruimteschip op aarde. De bewoners
van de verre planeet Explorian hebben problemen met hun planeet en zijn
op zoek naar oplossingen. Ze komen die oplossingen op aarde zoeken, maar
omdat ze allen met kinderen kunnen communiceren, zullen de kinderen de
oplossingen moeten aanbrengen. Dat is het vertrekpunt van Explorian, een
door Dolmen gebouwde website (www.explorian.com) die op 21 september
geopend werd door de Uitgeverij Averbode. Deelname (uitsluitend in klasverband)
gedurende het eerste schooljaar is geheel gratis.
Fig. 1. Het openingsscherm
De website
De website is voorzien voor drie verschillende
manieren van raadpleging: als leerling, als leerkracht of als ouder. Telkens
krijgt men andere onderdelen te zien en kan men andere dingen doen.
Fig. 2.Het ruimteschip
Explorian heeft een duidelijke en geëxpliciteerde
didactische achtergornd. Binnen het uitgewerkte didactisch kader wordt
het leren aan de hand van Explorian beschreven als
metacognitief, waarbij leerlingen zelf stappen zetten om kennis te verwerven, hun methode te evalueren en de leerkracht een taak heeft als coach.
projectmatig
technisch
Fig. 3. Een ingeschreven school vinden
De geïnteresseerde leerkracht vindt hier uiteraard ook informatie over de didactische achtergronden, met een kadering binnen de eindtermen en de recente evoluties op dat vlak. Er staat ook een lijst met interessante links, en verwijzingen naar interessante tijdschriften, artikels en boeken.
Het interactieve gedeelte bestaat uit een
forum waar de leerkrachten ideeën en ervaringen kunnen uitwisselen.
Tenslotte is er een technisch hoofdstuk waarin technische vereisten worden
beschreven en mogelijke technische problemen worden beschreven.
Activiteiten van de leerlingen
Fig. 4. Het leerlingenscherm.
De leerlingenactiviteiten vallen uiteen in
zes deelgebieden. Bij elk van deze deelgebieden kan de leerkracht informatie
bekomen over het didactisch kader, de lesvoorbereiding en het materiaal,
naast een aantal tips. De leerlingen kunnen de werkjes en bevindingen van
de andere leerlingen die in het project zitten, online raadplegen. Op die
manier wordt een kennisbank opgebouwd.
De zes voorziene deelgebieden zijn:
De leerlingen krijgen een opdracht, moeten een aantal dingen opzoeken
op Internet en in ander referentiemateriaal. Het verslag dat resulteert
uit hun zoektocht komt terecht in een tijdlijn waarop men kan inzoemen.
De regioscoop, waarbij de leefbaarheid
van een buurt wordt onderzocht.
Bij dit onderzoeken van buurten wordt er gewerkt met virekante kilometers
of straten. Verterkkende van een aantal beoordelingscriteria, voeren de
leerlingen een observatieopdracht uit over de leefbaarheid. Ze geven punten,
en formuleren eventueel actiepunten. Ook over de ondernomen actie wordt
hier verslag uitgebracht.
De denktank, een discussieforum.
In dit onderdeel denken de kinderen na over filosofische vragen en
voeren ze discussie. De schermen zijn zo opgebouwd dat ze goed kunnen worden
afgedrukt, waardoor de hele klas kan meedoen aan de discussie.
De E-bieb, of (zelfgemaakte) electronische
bibliotheek.
Hier kunnen de leerlingen een zgn. e-zine aanmaken - in feite een webpagina.
Ze beschikken over een online editor/wizard die het onnodig maakt code
te kennen: het volstaat een model te kiezen, tekst in te tikken, een tekening
toe te voegen en de pagina staat er.
Observatorium
Dit gedeelte betreft natuuronderzoek. Per deeelgemeente worden er observatiegegevens
over het weer en de natuur verzameld, en die worden op een natuurkaart
uitgezet.
Technodroom
De leerlingen keijgen de opdracht iets te maken. Als de opdracht is
uitgevoerd, maken ze een verslag.
Fig. 5. Het inleidingsscherm van de oudermodule.
Ook de ouders kunnen meekijken. Ze kunnen
een paswoord vragen waarmee ze de werkzaamheden van de klas kunnen volgen.
Ze kunnen door de leerkracht of de klas ook uitgenodigd worden om een meer
actieve rol te spelen in het geheel.
Een blik achter de schermen
Het werken met Explorian verloopt in drie
stappen:
Bedenkingen
Dit initiatief is spectaculair van opzet in die zin dat de hele klas in het leerproject wordt betrokken. De leeractiviteiten zijn inderdaad multidisciplinair, coöperatief en zelfontdekkend. Spijtig is daarbij dat er een aantal vakken afwezig zijn, of tenminste dat de integratie van die vakken afhangt van de creativiteit van de onderwijzer (de tweede taal, bij voorbeeld). En het zicht van de ouders die meekijken over de schouders van de kinderen, kan ook enkele wenkbrauwen doen fronsen. Dit meekijken zou immers kunnen ontaarden in een ongezonde competitieve wedloop of een een mogelijk schadelijke controle. Maar over het algemeen genomen kan ik elke klas uit de tweede en derde graad alleen maar warm aanraden om een kijkje te gaan nemen.
